DigiWork Nieuwsbrief #1
Dank je wel om deel te nemen aan het DigiWork onderzoek! In deze eerste nieuwsbrief kom je meer te weten over wie er deelneemt, krijg je een eerste blik op enkele bevindingen, en leggen we uit waarom het onderzoek belangrijk is.
Wie neemt er deel?
Voor het DigiWork onderzoek rekruteren we 200 deelnemers die dagelijks betaald werk doen met een computer en af en toe telewerken. Zij vullen gedurende 100 dagen de dagelijkse vragenlijsten in en registreren hun smartphone- en computergebruik.
Jij bent momenteel één van de 146 personen die al deelnemen. Dankzij jouw deelname, zitten dus al heel dicht bij ons doel van 200 deelnemers!
We zijn ontzettend blij met hoe trouw jullie de vragenlijsten invullen. Maar liefst 95% van de ochtendvragenlijsten zijn ingevuld, en 94% van de avondvragenlijsten! We willen je hartelijk bedanken voor je inspanningen. Jouw verdere inzet maakt het mogelijk om onze onderzoeksdoelen te bereiken, dus hopelijk kunnen ook in de komende weken nog op op je deelname rekenen!
Hieronder geven we enkele inzichten in de deelnemers die momenteel deelnemen aan ons onderzoek:
Gemiddelde leeftijd deelnemers: 42 jaar
Gender
| Mannen | 70 | 48% |
| Vrouwen | 75 | 52% |
Opleidingsniveau
| Diploma middelbare school | 45 | 31% |
| Bachelordiploma | 41 | 28% |
| Masterdiploma en hoger: | 60 | 41% |
Functiesector
Top vijf, exclusief ‘Overige’
| Overheid en openbare diensten | 46 | 45% |
| Sector onderwijs/opleiding | 22 | 22% |
| IT/Media | 14 | 14% |
| Financiën/Bedrijfsleven | 10 | 10% |
| Gezondheidszorg | 10 | 10% |
Voorlopige inzichten
Het merendeel van onze bevindingen zullen we pas kunnen delen in de maanden nadat de gegevensverzamelingsfase is verstreken. Dit komt omdat we voor veel van de belangrijke inzichten eerst een zorgvuldige analyse van de data moeten doen. Het is niet verwonderlijk dat dit wat tijd zal kosten… Toch kunnen we nu al enkele inzichten delen die je misschien interessant vindt!
Zo stelden we vast dat jullie gemiddeld 1 van de 3 werkdagen telewerken. Voor 20% van jullie is dat zelfs 2 van de 3 werkdagen.
Ook vroegen we aan de deelnemers hoe vaak ze hun baan stressvol vonden. Hierop antwoordde 25% van de ondervraagden ‘vaak’ of ‘altijd’. Dit komt in grote lijnen overeen met de bevindingen van de Werkbaarheidsmonitor 2023, die meldde dat 36% van de Vlaamse werknemers klachten over werkstress heeft.
Van alle deelnemers rapporteerde 28% dat het ‘grotendeels waar’ of ‘absoluut waar’ is dat ze meer uren per dag nodig hebben om alle dingen te doen die van hen op het werk worden verwacht.
Een andere interessante bevinding is dat er een discrepantie bestaat tussen het gemiddelde aantal contractuele uren dat deelnemers elke week werken (35,6 uur) en het aantal uren dat ze daadwerkelijk werkten (38,3). Ongeveer 19% van de deelnemers gaf aan dat ze vijf of meer uur per week werkten dan dat contractueel vastgelegd is.
De avondvragenlijsten die jullie al invulden, vertellen ons iets over hoe vaak deelnemers nog werkten nadat hun werkdag was afgelopen. Er werden in totaal al 1.999 avondvragenlijsten ingevuld op werkdagen, waarbij op 1.026 avonden (51%) nog gewerkt werd.
Er zijn natuurlijk ook weekend-, vakantie, en vrije dagen. Zo registreerden we er al 1.328. Op 149 (11%) van deze dagen voelden deelnemers toch druk om te werken.
In het DigiWork onderzoek zullen we nagaan hoe bovenstaande bevindingen samenhangen met elkaar, en met andere bevindingen. Zien we bijvoorbeeld dat het thuiskantoor burn-outsymptomen bevordert of eerder ertegen beschermt? Of verhoogt de telewerkcapaciteit de waargenomen verwachtingen van werkgevers over hoeveel werk moet worden voltooid? Zodra al onze gegevens binnen zijn, kunnen we dit soort vragen grondig onderzoeken, zodat we (hopelijk) tot een aantal conclusies kunnen komen!
Waarom is ons onderzoek belangrijk?
Ons onderzoek houdt zich in grote lijnen bezig met de vraag hoe digitalisering bijdraagt aan– of beschermt tegen – problemen met mentaal welbevinden. Zowel digitalisering, als problemen met mentaal welbevinden zijn de afgelopen tien jaar toegenomen. De wetenschappelijke literatuur suggereert dat er althans gedeeltelijk, een verband bestaat tussen beiden.
Een reden waarom digitalisering invloed kan hebben op het mentaal welbevinden van werknemers, is dat het telewerken mogelijk heeft gemaakt (ook wel ‘thuiskantoor’ genoemd). In 2024 meldde het Belgische Bureau voor de Statistiek (StatBel) dat 33% van de werknemers in België ‘soms’ of ‘gewoonlijk’ telewerkt. Dit is een stijging ten opzichte van 2019 (18,9%) en 2013 (14,4%).
Sommige literatuur stelt dat telewerken sociaal isolerend kan zijn en dat het kan bijdragen aan overwerk, zodat de grenzen tussen werk en privéleven vervagen. Toch zijn er ook veel argumenten aan te voeren waarom telewerken kan helpen bij het beheersen van de werklast en zo burn-out onder controle te houden: telewerken kan mensen misschien de ongestoorde focustijd geven die ze nodig hebben om ervoor te zorgen dat hun werklast beheersbaar blijft, en kan mogelijks ook de tijdsdruk verlichten door het vaak lange en stressvolle woon-werkverkeer te schrappen.
Binnen het DigiWork-project is een van onze onderzoeksdoelstellingen om beter te begrijpen hoe telewerk impact heeft op het welbevinden van werknemers. Hoewel er al onderzoek naar dit onderwerp is, is het merendeel van de studies uitgevoerd tijdens de COVID-pandemie. Dergelijke inzichten informeren ons dus niet goed over de invloed van telewerken vandaag, vooral gezien het toegenomen gemak en de autonomie die vaak aan werknemers wordt gegeven om te beslissen of en wanneer ze telewerken. Mogelijk zijn er enkele factoren die telewerken nuttig maken, en andere factoren die dat niet doen. We streven ernaar om deze verschillende concurrerende theorieën in gedachten te houden bij het analyseren van onze gegevens, om ervoor te zorgen dat onze bevindingen zo robuust mogelijk zijn.
Een vriendelijke herinnering
Wanneer een DigiWork-vragenlijst ’s ochtends en ’s avonds op je telefoon binnenkomt, kan het verleidelijk zijn om deze zo snel mogelijk in te vullen, zonder echt na te denken over het onderdeel van de vragenlijst. We snappen het! – Soms is de tijd krap, en kan het beter voelen om de vragenlijst snel in te vullen dan ze over te slaan!
Om effectief te kunnen onderzoeken hoe de opkomst van digitalisering bijdraagt aan burn-out in de Belgische samenleving, is het echter van cruciaal belang dat de gegevens die we van deelnemers ontvangen van de hoogste kwaliteit zijn. Als zelfs maar een klein deel van de gegevens die we ontvangen van slechte kwaliteit is - in die zin dat het afkomstig is van vragenlijsten die met minimale aandacht zijn ingevuld - dan kunnen we uiteindelijk moeite hebben om tot harde conclusies te komen. Bovendien zal het gepersonaliseerde rapport dat u aan het einde van dit onderzoek ontvangt, veel interessanter voor u zijn als het gebaseerd is op gegevens van hoge kwaliteit.
Daarom deze vriendelijke herinnering om, wanneer een vragenlijst op uw smartphone binnenkomt, deze met aandacht te beantwoorden. En als je echt geen tijd hebt om een vragenlijst effectief in te vullen, hebben we liever dat je de vragenlijst helemaal niet invult! We herhalen dat we de duurtijd van de studie gemakkelijk voor u kunnen verlengen, om u in staat te stellen de drempel van 85% te bereiken (om de vergoeding van 200 euro te ontvangen)!
Hartelijk dank!
We staan versteld van de hoeveelheid en kwaliteit van de gegevens die we tot nu toe hebben ontvangen, en hoeveel deelnemers zich hebben ingeschreven voor de onboarding sessies. We hebben met veel interesse geluisterd naar jullie persoonlijke verhalen over jullie werkleven – hierdoor hebben we veel meer inzicht verkregen dan dat we anders alleen met de vragenlijsten zouden krijgen!
Dus een grote dank van het DigiWork-team, voor uw inspanningen tot nu toe en uw inspanningen in de toekomst!
Zoals altijd, als je vragen hebt, stuur dan een e-mail naar digitaalwelzijn@ugent.be.
Ontvang je deze nieuwsbrief liever niet? Schrijf je dan hieronder uit.
